Olifanten Mastodonten en Mammoeten

Fauna

De eens wijdverbreide groep van slurfdieren kent heden ten dage nog slechts drie vertegenwoordigers, de Indische olifant, de Afrikaanse savanneolifant (Loxodonta africana)  en de Afrikaanse bosolifant (Loxodonta cyclotis). Kenmerkend zijn de ontwikkeling van de tanden en aanpassing van de ledematen ten opzichte van hun toenemende gewicht. De oorsprong van de groep is mogelijk terug te voeren naar de primitieve hoefdieren uit het Eoceen van Noord-Afrika waaruit ook de moderne klipdassen en aquatische serenia voortkwamen. De eerste vertegenwoordigers van deze groep waren zo groot als een varken zonder slurf of slagtanden. Vijftig miljoen jaar later waren ze ontwikkeld tot grote dieren met slurven en slagtanden en kwamen met uitzondering van Antarctica en Australië overal ter wereld voor.

Orde Proboscidea

Familie Moeritheridae

Deze naam is een afgeleide van het woord "Moeris" de oude Griekse naam voor het meer in de Egyptische Fajoem, waar de resten van dit dier zijn gevonden. Deze familie behoort tot een groep van families met de naam Proboddciden die een kort leven beschoren waren tijdens het Midden-Tertiair.

Familie Deinotheriidae

Een familie van zeer grote twee miljoen jaar geleden uitgestorven slurfdieren met naar beneden gebogen slagtanden in de onderkaak welke hun oorsprong hebben in het Vroeg-Mioceen van Afrika en zich vandaar verspreidden over Centraal- en Zuid-Europa en zuidelijk Azië. In het Plioceen beperkte zij hen verspreidingsgebied weer tot Afrika.

Familie Gomphotheriidae

Deze familie is er een van de drie die behoren tot de suborde Elephantoidae die de mammoeten en echte olifanten herbergt. De andere twee families zijn de grazende mastodonten en de meer ontwikkelde mammutiden. De Elephantoidae ontwikkelde zich in een kort tijdsbestek tijdens het Vroeg-Mioceen de verscheidende groepen stierven alle uit tijdens het Pliosceen en Pleistoceen. Mastodonten verschenen 35 miljoen jaar geleden tijdens het Vroeg-Oligoceen. Gomphotheriën waren de grote dieren van het Mioceen, ze verspiedden zich vanaf het Vroeg-Mioceen vanuit Afrika naar Zuid-Europa en het Indische subcontinent. Gedurende het Midden-Mioceen verspreidden ze zich ook over Noord-Amerika. Ze stierven twee miljoen jaar geleden uit net nadat ze ook het Zuid-Amerikaanse continent hadden bereikt.

Familie Mammutidae

Dit waren geen mammoeten maar mastodonten. De kiezen van deze dieren hadden een eenvoudig patroon van lage afgeplatte knobbels die gerangschikt waren in dwarsrijen. De Gomphotheriën bezaten een veel ingewikkelder patroon van knobbels in dwarsrijen.

Familie Gomphotheriidae

Deze groep waartoe ook moderne olifanten behoren onderscheid zich van de mastodonten in de vorm van hun tanden. Echte olifanten bezitten geen slagtanden op hun onderkaak en daardoor vermalen zij hun voedsel op een andere wijze. Mastodonten kauwen hun voedsel olifanten verknippen het. Verschillende vertegenwoordigers van deze familie overleefden de IJstijd maar stierven kort daarna mogelijk door overbejaging van mensen toch uit. Onder de uitgestorven soorten bevinden zich de Europese woudolifant (Elephas antiquus), de dwergvormen zoals E. falconeri, de toendramammoet (Mammuthus primigenius) en (Mammuthus jeffersoni) en de Amerikaanse mastodont Mammut emaricanum