Mensen
Onder deze subfamilie ressorteren mensen en hun fossiele voorouders tezamen met de Australopithen ("zuidelijke apen"). sinds de ontdekking van de eerste Australopith door Raymond Dart zijn er in heel zuidelijk en oostelijk Afrika tal van andere fossielen gevonden in Pliocene en Vroeg-Pleistocene lagen.
Subfamilie Homininae
Geslacht Homo
Anatomische mensen zijn zo'n twee miljoen jaar geleden ontstaan en stammen gezien het fossiele archief vermoedelijk af van ofwel de Australopithecus aferensis of de A. africanus. Het kenmerk van deze vroegste mensen is dat zij in staat waren werktuigen te produceren. In die tijd leefde er tenminste drie soorten Homo, in Afrika die gereedschappen maakte, H. rudofensis, H. ergaster, H. habilis en mogelijk H. erectus. De moderne mensen ontstonden minder dan een half miljoen jaar geleden met de ontwikkeling van H. heidelbergensis waar eerst de Neanderthalers uit voortkwamen en daarna ongeveer 40.000 jaar geleden H. sapiens.
Kenyanthropus platyops
3,5 miljoen jaar oud. De plattesmoel onderscheidt zich van 'Lucy' behalve door het platte meer op de mens lijkende gezicht, maar ook door kleinere tanden, en is net als Lucy een kandidaat voorouder van de moderne mens. Volgens sommige wetenschappers zouden de verschillen tussen de twee 'oermensen' Lucy en Kenyanthropus ontstaan kunnen zijn door bijvoorbeeld andere eetgewoonten.
Australopithecus afarensis
"De zuidelijke aap van Afar" is de eerste voormens en zo'n 3,5 miljoen jaar oud (Midden-Plioceen), de fossiele resten zijn gevonden in de Afar driehoek in noordelijk Ethiopië en deze tonen overeenkomsten met voetafdrukken welke zijn gevonden in Tanziania. Deze fossielen die in 1974 werden ontdekt hebben de bijnaam 'Lucy" gekregen. Volwassenen waren niet langer of zwaarder dan een zes jaar oud modern kind. Schedel en gezicht leken op die van een chimpansee met grote wenkbrouwbogen. De hersenen waren evenwel groter (400 cc). De bouw van Lucy bewijst dat ze tweevoetig was en iets voorovergebogen liep.
Meer informatie over 'Lucy" op internet kun je vinden op haar eigen site:
Australopithecus africanus
De fossiele resten van deze voormens werden in 1924 opgegraven in Transvaal. A. africanus leefde ongeveer 3 tot 1 miljoen jaar geleden (Laat-Plioceen) en was of onze directe voorouder of daaraan verwant. De hersenen waren ten opzichte van de moderne mens klein te noemen (400 cc) en de schedel had zware kaken met grote hoektanden, A. africanus was slank gebouwd, woog ongeveer 30 kg. en liep rechtop. Of deze voormens gebruik maakte van gereedschap is onderwerp van discussie.
Australopithecus robustus
Een erg grote voormens die 2,5 miljoen jaar geleden ontstond (Laat-Plioceen) en rond 1 miljoen jaar geleden uitstierf (Vroeg-Pleistoceen). A. robustus onderscheidde zich van andere voormensen door zijn omvang alhoewel hij niet meer woog dan 50 kg., het aapachtige gezicht en grote herseninhoud (500 cc). Zijn bijnaam ""de notenkraker"dankt hij aan zijn grote kaken die waren verbonden met krachtige spieren die waren verankerd aan de schedelkam.
Homo habilis
H. habilis (de bekwame mens) was de eerste hominide die met zekerheid werktuigen vervaardigde en er zijn eveneens aanwijzingen dat deze voormensen hutten bouwden en jagers waren. Ze leefden 2 tot 1,5 miljoen jaar geleden in Oost-Afrika toen er verschillende soorten hominiden naast elkaar voorkwamen. Het hoofd en de hersenen (800 cc) waren groter dan die van hun voorgangers
Homo erectus
H. erectus onstond gedurende het Vroeg- tot Midden-Pleistoceen en was uiterst succesvol maar stierf 200.000 jaar geleden uit. Het hersenvolume bedroeg 950 tot 1200 cc.
Homo sapiens neanderthalis
Vernoemd naar de vindplaats Neanerthal bij Dusseldorf in Duitsland waar in 1856 enkele skeletten werden gevonden. Het waren krachtige intelligente mensen die ongeveer 30% groter en zwaarder waren dan de moderne mens, ze verschenen 250.000 jaar geleden en stierven 30.000 jaar geleden uit en is daarmee de meest recente uitgestorven zijtak van de mensen. Hun lichaam was kort 1,7 meter, en stevig met grote handen een bolvormige neus en vooruitstekende wenkbrauwen.Het hersenvolume was vaak groter dan 1400 cc. en dus gemiddeld groter dan dat van de moderne mens.
Homo sapiens "Cro-Magnon"
Uit de resten van de "Cro-Magnon-Mens"leidt men af dat ze leefden volgens een stammen systeem. Zij maakten werktuigen, ze jaagden en visten, verzamelde planten en hielden mogelijk ook vee, bouwden hutten en maakten kleren hetgeen hen in staat stelde de laatste perioden van het Pleistoceen te overleven.