Mammoeten

woensdag, 30 december 2009 15:24

Mammoeten verspreidden zich gedurende het Vroeg-Pleistoceen vanuit Afrika over Eurazië en Noord-Amerika. Een van de eerste mammoeten die zich aanpaste aan de omstandigheden van de ijstijd was  Mammuthus meridionalis die zich twee miljoen jaar geleden ontwikkelde in Zuid-Europa waar toen een mild klimaat heerste. Deze mammoet vertoonde overeenkomsten met de moderne Indische olifant maar had veel grotere slagtanden.  M.meridionalis  was waarschijnlijk de voorouder van de latere soorten  M. primigenius in Europa en  M. imperator in Noord-Amerika.

Gedurende het Midden-Pleistoceen trokken mammoeten tijdens een van de milde perioden aan het eind van een interglaciaal vanuit Azië via de Beringstraat naar Noord-Amerika. M. columbi hield zich op in warme zuidoostelijk deel en drong waarschijnlijk zelfs door tot in Mexico terwijl M. imperator een meer westelijk gelegen gebied bestreek. De twee genussen zijn te onderscheiden aan hun slagtanden, die van M. columbi bezat deels overlappende slagtanden en M. imperator niet.

In Centraal-Europa gedijde gedurende het Midden-Pleistoceen de steppemammoet M. trogontherii onder veel koudere omstandigheden dan zijn voorouders en bezat derhalve waarschijnlijk de bekende harige vacht. M. trogontherii was een van de grootste soorten waarvan sommige dieren slagtanden van meer dan vijf meter ontwikkelden.

M. primigenius ook wel Toendramammoet genoemd was relatief klein, bezat een dikke dubbele vacht en een grote vetbult waar reservevoedsel werd opgeslagen dat kon worden gebruikt gedurende de koudste perioden. Goed in bevroren modder bewaarde exemplaren zijn gevonden in Alaska en Siberië, maar deze mammoeten zijn ook bekend van de vele grotschilderingen in Frankrijk en Spanje.

De vacht van deze mammoeten was zwart gekleurd, dit in tegenstelling tot veel afbeeldingen van deze dieren met een rode vacht. De rode kleuring van de haren is veroorzaakt door een chemische reactie na de dood.

Ongeveer 10.000 jaar geleden stierf de Toendramammoet uit met uitzondering van een kleine groep op het Poolzee eiland Wrangel die het totale verdwijnen van de soort nog 4.000 jaar uitstelde. Mogelijk heeft overbejaging door de mens aan zijn definitieve uitsterven bijgedragen.